ابهام بزرگ حذف ۲۴ میلیون نفر از دریافت یارانه نقدی!

از سال ۱۳۸۹ که دولت احمدی‌نژاد جراحی اقتصادی خود را با هدفمندی یارانه ها! آغاز کرد، یکی از چالش‌های اساسی اقتصاد یارانه‌ای ایران، به چالش دیگری به نام یارانه نقدی تبدیل شد؛ هرچند قرار نبود از ابتدا به همه مردم یارانه تعلق بگیرد و حتی طرح خوشه بندی در همین راستا شکل گرفت، سرانجام به دلیل فشارهای اجتماعی و پایبند نبودن دولت‌ها به قانون، پرداخت یارانه به اکثریت جامعه تا به امروز ادامه داشته است.

یارانه نقدی، اقتصاد ایران!

ابهام بزرگ حذف ۲۴ میلیون نفر از دریافت یارانه نقدی!

به گزارش وبسایت خبری ده‌نگی بانه‌وره به نقل از خبرگزاری تابناک، هرچند دولت یازدهم تلاش‌هایی برای کاستن از حجم یارانه بگیران از راه‌های گوناگون را امتحان کرد، در نهایت نتوانست در این امر به موفقیتی دست پیدا کند. به همین دلیل دولت تصمیم گرفت برای جلوگیری از تبعات اجتماعی حذف یارانه بگیران نقدی، پروسه حذف را در سکوت رسانه‌ای انجام دهد. برای همین است که در پاره‌ای از اوقات می‌شنویم که فلان میلیون تن از گرفتن یارانه نقدی محروم شده‌اند.

با این حال به نظر می‌رسد دولت و مجلس بر طبق قانون بودجه امسال، عزم خود را جزم کرده‌اند که یارانه ۲۴ میلیون نفر را حذف کنند. بر پایه فرمولی که در بند الحاقی تبصره ۱۴ لایحه بودجه سال ۹۵ آمده، دولت موظف است در سال ۱۳۹۵ یارانه نقدی سرپرست خانوار شش گروهی را که در ادامه ذکر می‌شود حذف کند.

۱- کلیه تجار و صاحبان مشاغل آزاد که درآمد سالانه آنها حداقل ۳۵۰ میلیون ریال باشد.

۲-کلیه نمایندگان مجلس، قضات و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی دولتی و غیردولتی، پزشکان و دندانپزشکان.

۳- کلیه کارمندان و بازنشستگان دولتی و غیردولتی که دریافتی سالانه آنها بیش از ۳۵۰ میلیون ریال باشد.

۴- کلیه مدیران و اعضای هیئت‌مدیره و بازرسان شرکت‌های دولتی و غیردولتی و وابسته به دولت و نهادهای عمومی غیردولتی و کلیه مدیران و اعضای هیئت‌مدیره و روسا و معاونان مناطق و شعب بانک‌ها و بیمه‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری و کلیه کارکنان اشخاص حقوقی دولتی و غیردولتی که دریافتی سالانه آنها بیش از ۳۵۰ میلیون ریال باشد.

۵- ایرانیان مقیم خارج کشور.

۶-همه کسانی که در سه دهک بالای درآمدی قرار دارند و در ۵ گروه اعلام شده ذکر نشده‌اند.

از ابتدای اجرای هدفمندی یارانه‌ها با مفهومی با عنوان «سرپرست خانوار» روبه رو بوده‌ایم که بر اساس آن دهک درآمدی خانوار مشخص می‌شد و بر اساس آن قانون هدفمندی یارانه‌ها شکل گرفته است که البته همچنان به طور وضوح مشخص نیست مراد از درآمد سرپرست خانوار به چه معناست و آیا کل درآمد خانوار را شامل می‌شود یا نه؟

بر طبق همین لایحه بودجه امسال نیز به صراحت قانون‌گذار از واژه سرپرست خانوار به عنوان ملاک شناسایی یاد کرده است. بر اساس این لایحه مشخص است که مجموع درآمد خانوار مراد قانون گذار نیست بلکه شخص سرپرست است که به عنوان معیار شناسایی مورد توجه قرار گرفته است.

این در حالی است که با توجه به وضعیت درآمدی خانوارهای ایرانی، تعیین ملاک بر اساس سرپرست خانواده دقیق نیست. چه بسا بسیاری از خانوارها که همسر و یا فرزندان آنها نیز درآمد دارند و درآمد آنها در خانواده تأثیر شگرفی دارد. حتی ممکن است سرپرست خانواده درآمد کمتری نسبت به سایر اعضای خانواده داشته باشد.

به عبارت دیگر، ممکن است در خانواده‌ای که درآمد سرپرست آن در سال ۳۵ میلیون است، هیچ‌یک از اعضای دیگر خانواده درآمدی نداشته باشند و یا بالعکس سرپرست خانواده‌ای که ۳۵ میلیون درآمد ندارد، سایر اعضای آن خانواده بیشتر از این میزان درآمد داشته باشند؛ بنابراین، مشخص است که این نوع برداشت از درآمد خانواده با اصل عدالت که هدف اصلی پرداخت نقدی یارانه بود فاصله دارد.

در واقع اگر ملاک حذف یا برقراری یارانه را مجموع درآمد خانوار محاسبه کنیم، بیشتر می‌تواند موضوع هدف اصلی پرداخت نقدی یارانه‌ها را تضمین کند، زیرا درآمد سرپرست خانوار نمی‌تواند ملاک درستی برای ارزیابی توان مالی یک خانوار باشد.