وبگاه خبری ده‌نگی بانه‌وره؛ نویسنده: وهبی یوسفی | چشمه میراندره، یکی از پرآب‌ترین چشمه‌های ادوار گذشته در منطقه، پس از گذشت چند دهه باری دیگر جوشید و جلوه‌ی پرآب و زیبای خود نمایان نمود.

چشمه میراندره پس از گذشت چند دهه باری دیگر جوشید

چشمه میراندره پس از گذشت چند دهه باری دیگر جوشید

به گزارش وب‌سایت دنگی بانه‌وره، چشمه میراندرە (کانی میراندەڕە) واقع در چند کیلومتری بخش جنوب شرقی شهر بانه‌وره (روی نقشه  «گوگل‌مپ» ببینید)، از جمله چشمه‌های پرآب در چندین دهه گذشته بوده که نقش بسزایی در نگهداری مردم این دیار یعنی مردم طایفه امامی ساکن در مناطق تفریحی کنونی میگوره (مەیگۆڕێ)، هانه سلیمان (هانە سڵێمان)، تورگه‌زین (تۆرگەزێن) و شهر بانه‌وره و نیز روستاهای اقماری آن مانند آریت، میوان و مزیدی و… بوده است.

چشمه مذکور همانطور که از اسمش پیداست احتمالا زیستگاه تابستانی دامداران در ایام دیرین بوده و نامگذاری «میراندەرە» نیز می‌تواند حاکی از این باشد که در آغاز شخصی با این نام به محل کوچ نموده و شاید از اوایل بهار تا اواخر تابستان که فصل گرما بوده در این مکان به چراندن احشام و دام‌های خود مشغول بوده باشد.

حال چشمه‌ای که آب آن به گفته‌ی قدماء، بزرگان و ریش‌سفیدان قوم، از نظر چوپانان در مقایسه با چشمه‌های دیگر از جهت آبخوراندن احشام از قبیل بز و گوسفند و حتی گاو و حیوانات باری از قبیل اسب، قاطر و… مثبت و عالی ارزیابی گردیده‌است. حقیقتاً نقش حیاتی برای مردم منطقه را دارا بوده است.

چشمه میراندره پس از گذشت چند دهه باری دیگر جوشید

چشمه میراندره پس از گذشت چند دهه باری دیگر جوشید

لازم به ذکر است که به نقل از مردم ادورار گذشته، افراد کهنسال و بزرگان، کوه‌های اطراف چشمه، هم در قدیم دارای پوشش جنگلی از نوع درختان بلوط (بەڕوو) و زالزالک وحشی (گویژ (گۆیژ) و بڵاڵووک و…) و گونه‌های جانوری چون خرگوش، روباه، و پرندگانی همچون کبک (کەو) و تیهو (سوێسک) بوده‌است که به مرور که جمعیت فزونی می‌یابد و امکانات از ناحیه سوخت و معیشت و خوراک مردم درحدی کثیری ضعیف بوده‌است، بدون توجه به ارزش‌های این سرمایه‌های ملی در پاکسازی و انقراض این محیط زیست دریغ نورزیده‌اند و گاهی حتی در قلع‌وقمع نمودن جنگل و شکار باهم رقابتی شدید نیز داشته‌اند تا اینکه بعد از گذشت سال‌ها مردم عشایر به تدریج شغل دامداری به سبک سنتی را (جابجایی ییلاق به قشلاق و بلعکس) به یکجانشینی مبدل ساختند. البته زمانی این تغییرات رخ می‌دهد که با نابودی زیستگاه جنگلی دیگر آثاری از درختان و پوشش گیاهی، جنگلی، پرندگان و جانوران باقی نمی‌ماند.

چشمه میراندره تا قبل از دهه هفتاد همواره پرآب بوده و این نعمت حیاتی و خدادای کماکان رونق بسزایی داشته‌است، اما این در اواخر دهه هفتاد می‌باشد که کمی زودتر از موعد مقرر سنوات قبلی ضعیف و گاهی هم کم‌آب و خشک می‌گردید تا اینکه هر چه زمان می‌گذرد نشانه‌های فرتوت و کم‌آبی آن مشهودتر می‌شود و برای دامداران منطقه نیز نگرانی‌هایی به‌وجود می‌آورد، بدین‌خاطر همان‌طور که قبلاً هم ذکر شد در هنگامی که تنها سرمایه مردمان عشایر دام‌های آنان بوده‌است، هیچ‌یک از چشمه‌های این منطقه به لحاظ موقعیت مکانی و زمانی از مزایای نزدیکی به چراگاها و دوری از محل سکونت و مهم‌تر از همه منبع مهم سیراب نمودن احشام و دام‌ها، همچون چشمه میرانده‌ره نبوده‌اند.

این نیز گفتنی‌است؛ مردم در گذشته که حمام عمومی فقط در شهرستان آن‌هم در حد چند نفری گنجایش داشت، حمام‌های سیاری در محل چشمه ساخته بودند و از آن استفاده میکردند. از طرفی در این مکان جوانان و کسانی که توانایی شنا داشته‌اند، با ایجاد چالآب و ساخت استخری سنتی، در آن شنا می‌کردند و به موجب آن روز خود را به‌سر می‌برند.

اما داستان همچنان ادامه دارد…! با شدیدتر شدن نگرانی‌ها و دغدغه‌های مردم، چشمه هر چند سال یکبار خشک می‌شود و اصلاً در طول سال آبی نداشت و متأسفانه با آغاز دوره خشکسالی در کل کشور و بالأخص در استان کرمانشاه و منطقه اورامانات، این پدیده شوم فزونی گرفت و قریب ۱۵ و برخی هم تا ۲۰ سال را تقریب نموده‌اند که این چشمه آبی نداشته‌است و برای همیشه آن عده قلیل از افراد دامدار که هنوز هم مشغول شغل دامداری‌اند از جوشیدن دوباره کانی میراندره قطع امید کرده بودند و جای دلخوشی آنان باقی نمانده بود، تا اینکه امسال (‍۱۳۹۴) نزولات، نعمات و رحمت آسمانی از فصل پائیز متمایز از دیگر سال‌های گذشته خود را ظاهر نمود و به قول معروف «سال که نیکوست، از بهارش پیداست»، در نتیجه با شروع زمستانی تقریباً برفی و بهاری بارانی و زیبا، این چشمه‌ی ناپدید، همانند دیگر چشمه‌ها اطراف پرآب گردید.

به موجب آن، مردم به همراهی خانواده‌ی خود دسته‌دسته از شهر بانه‌وره و روستاهای اطراف که هریک، کتاب‌هایی از این چشمه در سینه و حافظه دارند، به دیدن و تماشای این تولد یمنا و جوشش مبارک می‌روند.

چشمه میراندره (کانی میراندره)

چشمه میراندره (کانی میراندره)

چشمه میراندره (کانی میراندره)

چشمه میراندره (کانی میراندره)

تزیینی

.: هزاران حمد و سپاس بر خدایی که از زنده مرده و از مرده زنده را به‌وجود می‌آورد :.

خـوشـا آنـان که الله بارشان بـی             که حمد و قل هوالله کارشان بـی.
خـوشـا آنـان کـه دائم درنمازنـد              بـهـشـت جـاویـدان بــازشـان بـی.

تزیینینویسنده: وهبی یوسفی، کارشناس علوم اجتماعی و فعال زیست محیطی